ಮಾನವ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜಲಸಾರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ನದಿಗಳು, ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಚರಿಸಲು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಜಲವಾಹನಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿವೆ. ದೋಣಿ, ತೆಪ್ಪ, ರಾಫ್ಟ್, ಲಾಂಚ್ ಮತ್ತು ಹಡಗು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು.
ತೆಪ್ಪವು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ಜಲಸಾರಿಗೆ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಮರದ ದಿಮ್ಮಿಗಳು ಅಥವಾ ಬಿದಿರನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ನದಿಗಳನ್ನು ದಾಟಲು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ತೆಪ್ಪವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲವು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತೆಪ್ಪಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ರಾಫ್ಟ್ (Raft) ಎಂಬುದು ತೆಪ್ಪದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇಂದು ರಾಫ್ಟ್ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸಾಹಸ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಗಾಳಿ ತುಂಬಿದ ದೋಣಿಗಳಿಗೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನದಿಯ ವೇಗದ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ರಿವರ್ ರಾಫ್ಟಿಂಗ್ ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ.
ದೋಣಿಯು ತೆಪ್ಪಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಜಲವಾಹನವಾಗಿದೆ. ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಚಲಾಯಿಸಿದರೆ, ಕೆಲವು ದೋಣಿಗಳಿಗೆ ಎಂಜಿನ್ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಲಾಂಚ್ (Launch) ಸಾಮಾನ್ಯ ದೋಣಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೋಟಾರ್ ಅಥವಾ ಎಂಜಿನ್ ಮೂಲಕ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ನದಿ, ಕೆರೆ ಮತ್ತು ಬಂದರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಲಾಂಚ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಸಣ್ಣ ಹಡಗುಗಳಂತೆಯೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಹಡಗು ಈ ಎಲ್ಲ ಜಲವಾಹನಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಾಗಣೆಗೆ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಹಡಗುಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ.
ಈ ಐದು ಜಲವಾಹನಗಳು ಗಾತ್ರ, ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಾನವನ ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸಣ್ಣ ತೆಪ್ಪದಿಂದ ಬೃಹತ್ ಹಡಗಿನವರೆಗೆ ಜಲಸಾರಿಗೆಯ ಪಯಣವು ಮಾನವನ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.