Skip to main content

Posts

Showing posts from March, 2026

ಹೊಸ ಪ್ರಕಟಣೆ : ಮನ್ವಂತರ

ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು

        ರಾಜಮ್ಮ ಲಘುಬಗೆಯಿಂದ ತಯಾರಾಗುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮನೆಯೊಳಗೆ ಯಾವುದೂ ಬದಲಾಗದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವಳ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ನಿರ್ಧಾರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ರೂಪ ಪಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಬೆಳಗಿನ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದ ಆ ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಅವಳ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆದರೆ ದೃಢವಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಮಗ ಮಾಡಿದ ವರ್ತನೆಗೆ ಅವಳು ಯಾವ ಆಕ್ಷೇಪವೂ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಅವನ ಸ್ವಭಾವವಲ್ಲ, ಕಾಲದ ಬದಲಾವಣೆ ಎಂದು ಅವಳು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ಬೇರೆ ಯಾರಾದರೂ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಸಿಗೆ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡೇ ನೋವಿನೊಳಗೆ ಮುಳುಗಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಆದರೆ ರಾಜಮ್ಮ ಹಾಗಲ್ಲ. ಅವಳಿಗೆ ನೋವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬದುಕುವ ಅಭ್ಯಾಸ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಸೊಸೆ ಮನೆಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ಸಂಜೀವನಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅವಳು ಗಮನಿಸದೇ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಅವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೌನವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದನ್ನೇ ಅವಳು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು.          ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ದೇವರ ಪೂಜೆ ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಅವಳು ಕೆಲ ಕ್ಷಣ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಕುಳಿತಳು. ಆ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಅವಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿತ್ತು—ತಾನು ಮಾಡಿದ ತ್ಯಾಗಗಳು, ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಎಲ್ಲ ಕಷ್ಟಗಳು, ತನ್ನ ಮಗನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ನಂಬಿಕೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಯಾವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿವೆ ...

ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರಣ್ಯ ದಿನದ ಶುಭಾಶಯಗಳು

      ಈ ಕಾವ್ಯಸಂಕಲನವು ಸ್ತ್ರೀವಾದವನ್ನು ಘೋಷಣೆಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಬದುಕಿನ ಸಹಜ ನಿಲುವಾಗಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಧ್ವನಿ ಕೋಪದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಸಂವೇದನೆಯಿಂದಲೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ವಿರೋಧದಿಂದಲ್ಲ, ಸಮಾನತೆಯ ಆಶಯದಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಲಾತ್ಕೃತಳಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಚಿಂತಿಸುವ, ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಸಮಾಜವನ್ನು ಒಳಗಿನಿಂದ ಮರುರೂಪಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾಳೆ.      ನದಿ, ಬೇರು, ಮರ ಮತ್ತು ಮೌನದಂತೆ ನಿಸರ್ಗರೂಪಕಗಳ ಬಳಕೆ ಈ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಇಕೋ-ಫೆಮಿನಿಸಂ (eco-feminism) ಚಿಂತನೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯಂತೆ, ಮಹಿಳೆಯೂ ಶೋಷಿತಳಾದರೂ, ಅವಳಲ್ಲೇ ಪುನರುತ್ಪಾದನೆಯ ಶಕ್ತಿ ಅಡಗಿದೆ ಎಂಬ ಅರಿವು ಈ ಕವಿತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮೃದುವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ನಿಸರ್ಗ ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಸ್ತ್ರೀವಾದದ ಸಹಯಾತ್ರಿಯಾಗಿದೆ.     ನಿಸರ್ಗ, ಮೌನ, ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಮೂಲಕ, ಮಹಿಳೆ–ಪುರುಷ ಸಮಾನತೆ ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಈ ಸಂಕಲನದ ಹೃದಯ. ಇದು ಕೇವಲ ಕಾವ್ಯಸಂಕಲನವಲ್ಲ; ಇದು ಜೀವನದೊಳಗೆ, ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ನಡೆಯುವ ಸ್ತ್ರೀವಾದದ ಮೃದುವಾದ ಆದರೆ ದೃಢವಾದ ಹೆಜ್ಜೆ.  

ಡಿ ಸಿ ಪಾವಟೆ ಡೈಮಂಡ್ ಜುಬಿಲಿ ಸೆಲೆಬ್ರೇಶನ್ ಫಂಡ್ ಸ್ಕಾಲರ್ಷಿಪ್ ಪಡೆದ ಕ್ಷಣ

Umarani Pujar PG Dept. Of Studies in English K.U.Dharwad Wr D C Pavate Diamond Jubilee Celebration Fund Scholarship 2021, M A in English  Karnataka University Dharwad.

ವಿಶ್ವ ಕಾವ್ಯದಿನದ ಶುಭಾಶಯಗಳು 🦋

ಜಯದ ಹಾದಿ  ಹಾದಿ ಸುಗಮವಾಗಿರಲಿ, ಕಲ್ಲನ್ನು ಎತ್ತಿ ದೂರ ನೂಕಿ, ಧೂಳನ್ನು ಉಡುಗಿ ಬಿಸಾಕಿ. ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೂವ ತನ್ನಿ. ನಿಮ್ಮ ಹಾದಿಗೆ ನೀವೇ ಹೂವ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಮುಳ್ಳುಗಳ ಭೇದಿಸಿ ಎಸೆಯಿರಿ. ನಿಮ್ಮ ಹಾದಿಗೆ, ನೀವೇ ಅರವಟ್ಟಿಗೆಗಳ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ, ಇತರರು ನಿಮ್ಮ ನೀರಡಿಕೆ ತಣಿಸಲಾರರು ನೆನಪಿಡಿ! ನಿಮ್ಮ ಹಾದಿಗೆ, ಕಂದೀಲು ನೀವೇ ಹೊತ್ತು ನಡೆಯಬೇಕು, ಆ ಬೆಳಕಲ್ಲಿ ಘಮಿಸುವ ಜಯದ ಹೂಗಳ ನೋಡಬೇಕು. ಉಮಾರಾಣಿ ಪೂಜಾರ 

ಯುಗಾದಿಯ ಆಗಮನ

ಗೊಂಚಲು ಗೊಂಚಲಿಗೂ  ಮೊಗ್ಗು, ಚಿಗುರಲೆ. ವಸಂತ ಮತ್ತೆ  ಬರುವುದೆಂದು  ಸಾರುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ. ಹಸಿರ ಸೀರೆ ಉಟ್ಟ  ಮರದ ಸೊಬಗು. ನಡ ನಡುವೆ  ಚಿತ್ತಾರದ ಹೂಗಳು. ತುಂಬಿ ಬಂದಿವೆ ಕಂಗಳು. ಮಾಮರದ ತುಂಬ  ಕೋಗಿಲೆಯ ಉಲಿ. ಕಿವಿ ತುಂಬ ತುಂಬಲಿ. ಜೇನಿನ ಸುತ್ತಾಟ  ಮರದ ಸುತ್ತ. ನೆರಳಂತೂ ಅಪರಿಮಿತ, ಎರೆಯುವುದು ತಂಪು. ದಟ್ಟ ಮರದಲ್ಲಿ  ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕಲರವದ  ಇಂಪು. ಯುಗಾದಿಯ ಆಗಮನ. ಮೂಡಗಾಳಿಯ  ನಿರ್ಗಮನ. ಪಡುವಣ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ  ಮನಸ್ಸು ನಂದನ. ಉಮಾರಾಣಿ ಪೂಜಾರ 

ಕತೆ : ಚಪ್ಪಾಳೆಗಳ ನಡುವಿನ ಏಕಾಂತ

        ಆಕೆ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಒಂದು ಹೊಳೆಯುವ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದ್ದಳು. ಪರದೆ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆ ಅವಳಲ್ಲಿತ್ತು. ಪ್ರೊಡ್ಯೂಸರ್‌ಗಳು ಅವಳ ಕಾಲ್‌ಶೀಟ್‌ಗಾಗಿ ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಿರ್ದೇಶಕರು ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕಥೆಗಳನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವಳು ಕೇವಲ ನಟಿಯಲ್ಲ, ಒಂದು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿದ್ದಳು. ಆಕೆಗೆ 11 ಭಾಷೆಗಳು ತಿಳಿದಿದ್ದವು — ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಹಿಂದಿ, ಮಲಯಾಳಂ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸೇರಿ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆ ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ಅವಳ ಜೀವನ ಒಂದು ಓಟದಂತಿತ್ತು: ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಜಿಮ್, ನಂತರ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಕ್ಲಾಸ್, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಶೂಟಿಂಗ್, ಸಂಜೆ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು. ಅವಳು ಅನಾಥ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಹೊರಗೆ ನೋಡಿದವರಿಗೆ ಅವಳ ಜೀವನ ಒಂದು ಕನಸಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಆ ಮಿನುಗುವ ಮುಖದ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿದ್ದ ಒಂದು ನಿಶ್ಶಬ್ದ ಭಯವನ್ನು ಯಾರೂ ಗಮನಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.             ವಯಸ್ಸು ಎಂಬ ಒಂದು ಅಜ್ಞಾತ ನೆರಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅವಳ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ಏಕಾಏಕಿ ಬಂದ ಭಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕ...

ಕತೆ : ಪರಿಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಗಳು

        ಅವಳು ಏಳನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ಅವಳ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅರಿವಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಮೃದುವಾದ ಭಾವನೆ ಮೊಳೆಯಲು ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಳ್ಳಿಯ ಆ ಸಣ್ಣ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ, ಮಳೆಯ ಮೃದುವಾದ ಸದ್ದು, ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗು — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವಳ ದಿನಚರಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಹಜ ಸೌಂದರ್ಯದ ನಡುವೆ, ಅವಳ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೇರೆ ಒಂದು ಲೋಕ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆತ ಅವಳ ದೂರದ ಮಾವನ ಮಗ. ಆದರೆ ಆ ಸಂಬಂಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು, ಅವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೇ ಅವಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸೆಳೆದಿತ್ತು. ಪಿಯುಸಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಅವನು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಅವನು ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಾಗ ಅವನಲ್ಲಿದ್ದ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಅವನ ಧೈರ್ಯ, ಯೋಚಿಸುವಾಗ ಅವನ ಗಂಭೀರತೆ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೌಸಲ್ಯಗೆ ಅಜ್ಞಾತವಾದ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವಳು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಏನೋ ವಿಶೇಷವಾದ ಒಲವು ಹುಟ್ಟುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಆ ಭಾವನೆಗೆ ಹೆಸರು ನೀಡಲು ಅವಳಿಗೆ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.                       ಕೌಸಲ್ಯ ಓದಿನಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಕ್ಕಷ್ಟೇ ಇದ್ದರೂ, ಜೀವನದ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುವ ಗುಣ ಅವಳಿಗಿತ್ತು. ಅವಳು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಪದಗಳು ಅರ್ಥವಾಗದೆ...

ಕತೆ : ಮಣ್ಣಿನ ಮಗಳು

         ಹಳ್ಳಿಯ ಮಣ್ಣು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹೊಲದ ಮೇಲೆ ಹರಡಿರುವ ಮಂಜು, ಮಣ್ಣಿನ ತಾಜಾ ವಾಸನೆ, ದೂರದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುವ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗು — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಒಂದು ಶಾಂತ ಲೋಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಹನಾ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದಳು. ಆದರೆ ಅವಳ ಕನಸುಗಳು ಆ ಹಳ್ಳಿಯ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋಗಿದ್ದವು. ಅಂತಿಮ ವರ್ಷದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳು, ತನ್ನ ಬದುಕನ್ನು ಬದಲಿಸಬೇಕೆಂಬ ದಿಟ್ಟ ನಿರ್ಧಾರ ಹೊಂದಿದ್ದಳು. ಆದರೂ, ಆ ಗುರಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಅವಳ ಹೃದಯ ಯಾವಾಗಲೂ ಹಳ್ಳಿಯ ಮನೆಯತ್ತಲೇ ತಿರುಗುತ್ತಿತ್ತು.                       ರಜೆ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವಳ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಆಲೋಚನೆ ಮರುಮರುಕಾಗಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿತ್ತು — “ಮನೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು… ಮನೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು…” ನಗರದಲ್ಲಿನ ಗದ್ದಲ, ಕಾಲೇಜಿನ ಒತ್ತಡ, ಓದಿನ ತಳಮಳ — ಇವೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಯಾವಾಗಲೂ ಹಳ್ಳಿಯ ಆ ಸಣ್ಣ ಮನೆಯತ್ತಲೇ ಓಡುತ್ತಿತ್ತು. ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಕೊನೆಯ ಪೇಪರ್ ಮುಗಿದ ಕ್ಷಣ, ಅವಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಉಸಿರಿಟ್ಟಳು; ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಪೆನ್ ಇಳಿದರೂ, ಮನಸ್ಸು ಮಾತ್ರ ಈಗಾಗಲೇ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿನ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿತ್ತು. ಕಾಲೇಜಿನ ಗೇಟ್ ದಾಟುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅ...

ಕತೆ : ಅವನು ಇದ್ದಾಗ

      ಅವನು ಸತ್ತಿದ್ದ. ಆ ಮನೆಯ ಅಂಗಳ ಇಂದು ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಮೌನದೊಂದಿಗೆ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು, ಆದರೆ ಆ ಮೌನದ ಮಧ್ಯೆ ಜನರ ಗುಂಪು ಗದ್ದಲದಂತೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಹಳ್ಳಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೀದಿಯಿಂದಲೂ ಜನರು ಒಂದೇ ಕಡೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಂತೆ, ಆ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಅವನ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಯಾರ ಬಾಯಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಮಾತು—“ಎಂತ ಒಳ್ಳೆಯವನು… ಎಷ್ಟು ಸಹನೆ…” ಎಂದು. ಅವನು ಬದುಕಿದ್ದಾಗ ಯಾರೂ ಹೇಳದ ಮಾತುಗಳು, ಇಂದು ಅವನು ಇಲ್ಲದಾಗ ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿವೆ. ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ, ಕಣ್ಣೀರಿನ ಉಪ್ಪು, ಮತ್ತು ದುಃಖದ ನಿಶ್ಶಬ್ದ— ಒಂದೇ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆರೆತು ಹೋಗಿದ್ದವು.          ಆ ಮನೆಯ ಗೋಡೆಗಳಿಗೂ ಈ ದಿನದ ಭಾರ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನು ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಆ ಸ್ಥಳವು ಕೇವಲ ಒಂದು ದೇಹವಲ್ಲ; ಅದು ಒಂದು ಮೌನದ ಜೀವನದ ಅಂತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅವನ ನಗು, ಅವನ ನಡೆ, ಅವನ ಶಾಂತಿ—ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹೋಗಿವೆ. ಜನರು ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೂಡ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು—ಇಂತಹ ಒಳ್ಳೆಯವನಿಗೆ ಈ ಅಂತ್ಯ ಏಕೆ? ಅವನ ಜೀವನವನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ಕೆಲವರು ತಲೆಬಾಗುತ್ತಿದ್ದರು, ಕೆಲವರು ದೀರ್ಘ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಯಾರೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳದಿದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಭಾವನೆ—ಅವನಿಗೆ...

ಕತೆ : ಅವಳ ಹಾದಿ

       ಅವಳು ಮೆತ್ತನೆ ತಲೆದಿಂಬಿಗೆ ಒರಗಿ ಮಲಗಿದ್ದಳು. ಕಿಟಕಿಯ ಬಾಗಿಲು ಸ್ವಲ್ಪ ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬೀಸುತ್ತಿದ್ದ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿ ಅವಳ ಕನ್ನಗಳನ್ನು ಸವಿದಂತೆ ತಾಕುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು. ಆ ಗಾಳಿಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದ ಹಳೆಯ ನೆನಪುಗಳು ಮತ್ತೆ ಜೀವ ಪಡೆದು ಅವಳ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನುಗ್ಗತೊಡಗಿದವು. ಕೆಲವೆಲ್ಲ ಸಿಹಿಯಾದವು, ಕೆಲವೆಲ್ಲ ನೋವಿನಿಂದ ಕೂಡಿದವು—ಆದರೂ ಅವುಗಳೆಲ್ಲ ಅವಳ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗಗಳೇ ಆಗಿದ್ದವು. ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಆ ಮೌನ, ಹೊರಗಿನ ಗಾಳಿಯ ಮೃದುವಾದ ಸದ್ದು—ಇವು ಎರಡೂ ಸೇರಿ ಅವಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಚಿಂತನೆಗಳತ್ತ ಎಳೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಮಾತ್ರ ಅನೇಕ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು.              ಆ ದಿನ ಆಕೆಯ ಶಾಲೆಗೆ ರಜೆ ಇತ್ತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಕೂಗು, ನಗು, ಗದ್ದಲಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿದ್ದ ಆಕೆಯ ದಿನಚರಿ ಇಂದು ಮೌನದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದಂತಿತ್ತು. ಆ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಖಾಲಿತನವೂ ಇದ್ದರೂ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸಮಯ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅವಳಿಗೆ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ...

ಕತೆ : ಒಂದು ಪತ್ರ, ಒಂದು ತಿರುವು

                                ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಶಿಕ್ಷಕರು. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತೂ, ಮೌಲ್ಯಗಳೂ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ನಂಬಿದವರು. ಅವರ ಬದುಕು ಸರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರೊಳಗಿನ ಅರ್ಥ ತುಂಬಾ ಆಳವಾಗಿತ್ತು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೇವಲ ಪಾಠ ಹೇಳುವವರಲ್ಲ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಜೀವನ ರೂಪಿಸುವವರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾತು ಒಂದು ಪಾಠವಾಗಿತ್ತು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಪುಸ್ತಕದ ವಿಷಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದೂ ಆಗಿತ್ತು. ಸತ್ಯ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಶ್ರಮ – ಈ ಮೂರು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅವರು ಜೀವನದ ಅಸ್ತಿವಾರವೆಂದು ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ನಡೆನುಡಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದರಿಂದ ಅವರ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತೂಕ ಇತ್ತು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಕೇವಲ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಶಿಸ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಠಿಣವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರೊಳಗೆ ಮಮತೆಯ ಸ್ಪರ್ಶ ಇತ್ತು. ಅವರು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಒಬ್ಬ ಆದರ್ಶ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಜೀವನವೇ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಆಗಿತ್ತು. ಯಾರೇ ನೋಡಿದರೂ ಗೌರವದಿಂದ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಮಾತನಾಡಿದಾಗ ಎಲ್ಲರೂ ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ ಇತ್ತು. ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ತಾವು...